Recommend Print

เซ็นคืออะไร ? ตามความรู้สึกของข้าพเจ้า - พุทธทาสภิกขุ

 20140076 10155376233555535 6183290025141888828 n

เอกสารจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ. เซ็นคืออะไร. (2526-2527).
BIA4.3/57 กล่อง 8 หน้า 218.

เซ็นคืออะไร ? ตามความรู้สึกของข้าพเจ้า

คำตอบนี้ ตอบได้มากมายไม่มีที่สิ้นสุด, เพราะเซ็น ก็คือทุกสิ่งนั่นเอง.

ถ้าจะต้องตอบพอสถานประมาณ ก็อยากจะตอบด้วยธรรมะที่รู้จักกันดีชุดหนึ่ง เซ็น คือ 

  • การเห็นตัวเอง
  • รู้จักตัวเอง
  • เชื่อตัวเอง
  • บังคับตนเอง
  • พัฒนาตัวเอง
  • พอใจตัวเอง 
  • เคารพตัวเอง
  • ดับตัวเองปลอม เหลือแต่ธรรมชาติเดิมแท้ ที่พอจะเรียกว่าตัวเองอันแท้จริง

หรือจะตอบอย่างที่นิยมตอบกันอยู่ในสมัยนี้

๑. สิ่งที่จะช่วยให้เข้าใจชีวิต & โลก อย่างถึงแก่นโดยวิธีลัดตรง
๒. วิธีเพ่ง ที่บวกสมาธิ & วิปัสนาเข้าด้วยกัน ทำพร้อมกัน
๓. ลัทธิที่ถือว่า ทุกคนมีพุทธภาวะ หรือจิตเดิมแท้อยู่ในตน
๔. ความรู้ & การถ่ายทอดที่ไม่เกี่ยวกับหนังสือ - คำพูด - ปริยัติ
๕. ไม่ใช่มหายาน แต่อาจจะใช้ล้อ มหายาน, หรือเถรวาท
๖. พวกเซ็นถือว่า เถรวาทงมงายหลับตาเชื่อ - มหายานเคว้งคว้าง
๗. ลัทธิที่ถ่ายทอดจากจิตสู่จิต ไม่ใช่จิตวิทยา - ปรัชญา เพ้อเจ้อ
๘. ปรุงขึ้นให้พอที่จะชนะเหล่าจื๊อ - ขงจื้อ ในประเทศจีนสมัยนั้น
๙. รู้จักการใช้กฏของธรรมชาติให้เป็นประโยชน์อย่างลึกซึ้ง-งาม
๑๐. ลัทธิที่อาจกล่าวว่า กิเลสกับโพธิสังสารกับนิพพานเป็นสิ่งเดียวกัน
๑๑. กล่าวว่า ในความทุกข์มีนิพพาน เช่นจุดเย็นกลางเตาหลอม
๑๒. ลัทธิที่ถูกกับหลักกาลามสูตรอย่างยิ่ง แม้ในการบังคับปัญญาให้ออกมา
๑๓. มีวิธีสอนโดยไม่อาศัยพระสูตร ซึ่งเป็นอักษรศาสตร์วรรณคดี
๑๔. จะใช้คำว่า "เปิดม่านออกให้เห็น" หรือบังคับของที่มีอยู่แล้วให้ออกมา
๑๕. สมาหิโต ยถาภูตํ ปชานาติ คือ พ.ที่ไม่แยกสมถะวิปัสนา
๑๖. สมาธิภาวนาที่ ๔ (เป็นเพื่อสิ้นอาสวะ) มีหลักตรงกับเซ็น
๑๗. แต่อย่างไรเสียก็ไม่พ้นไปจากเห็นขันธ์ห้า - เป็นอนัตตา