Recommend Print

เมื่อพระวัดดังกลางกรุงติดโควิด-19 ท่านมองอย่างไรให้เห็นธรรม

บทสัมภาณ์พระปกรณ์วินณ์ ฐิตวํโส วัดปทุมวนาราม
พระที่ติดเชื้อโควิดรูปแรกของประเทศ

94889238 2858560604240981 2285636330547314688 n

เมื่อพระวัดดังกลางกรุงติดโควิด-19 ในช่วงแรกของการระบาดเมื่อต้นเดือนมีนาคม ช่วงที่สังคมไทยยังมีความสับสนและตื่นตระหนกและยังไม่มีมาตรการเพื่อดูแลพระสงฆ์ที่ติดเชื้อที่ชัดเจน ท่ามกลางกระแสข่าวปลอมว่าพระติดกันทั้งวัด ความรู้สึกผิดว่าตนเป็นต้นเหตุ ความเป็นห่วงครูบาอาจารย์ คณะสงฆ์และญาติโยมที่เกี่ยวข้อง 

พระปกรณ์วินณ์ ฐิตวํโส วัดปทุมวนาราม พระรูปแรกที่ติดเชื้อ covid-19 ท่านจัดการรักษาทั้งกายและใจให้กลับเป็นปกติได้อย่างไร? วันนี้ท่านได้เมตตามาแชร์สิ่งที่ท่านได้เรียนรู้ด้วยธรรมะจากประสบการณ์ในครั้งนี้
 
Q: ตอนที่หลวงพี่ติดเชื้อโควิด แล้วหลายๆ คนต้องการแจ้งให้รับรู้ว่ายอดผู้ติดเชื้อเท่าไหร่ เพื่อความสบายใจของคนในสังคม แต่ไม่ได้ข่าวว่ามีพระสงฆ์ติดเชื้อเลย เพราะว่าตอนหลวงพี่ติดเชื้อแปลว่าต้องมีการปิดข่าวไม่มีการเผยแพร่ออกไปในสังคม เขามีเหตุผลอะไร

A: เบื้องต้นเล่าให้ฟัง ด้วยความที่เราก็อยากจะบอกว่าเราเป็นอะไร เพื่อคนรอบข้างจะได้ป้องกัน ตอนนั้นก็คิดแค่คนเดียว ลืมไปว่าเราเป็นส่วนหนึ่งของสังคม พระไม่ได้อยู่ได้ด้วยพระภิกษุอย่างเดียว มีอุบาสก อุบาสิกาอีก แล้วก็มีหมู่คณะสงฆ์อีก ตอนนั้นก็คิดว่าจะโพสต์บอกว่าฉันไปไหนมาบ้าง หลวงพ่อโทรศัพท์มาไม่ต้องไกลไป เอาแค่ผู้ปกครองในวัดก่อนว่าพิจารณาให้ดี เพราะว่าตอนนั้นยังไม่มีมาตรการดูแลรับรองคณะสงฆ์ ที่จะเตรียมตัวป้องกันเรื่องนี้ เรียกว่าหลวงพี่อยู่ในช่วงแรกๆ เลย แค่คำว่า “คิดให้ดีๆ” เท่านั้น เราเข้าใจเลย ยังมีพระที่ต้องออกบิณฑบาต แล้วถ้าเขาคิดว่า “พระก็ยังติดเชื้อ เราจะยังใส่บาตรได้ยังไง” ก็ลบโพสต์นั้นออก

ก็ไม่ได้คิดว่าเขาปิดข่าวหรืออะไรนะ แต่ว่าหลังจากนั้นเราจะเห็นข่าวว่าพระสงฆ์ เริ่มปฏิบัติตัวยังไง มีพระดำริของพระสังฆราชเรื่องเกี่ยวกับกิจกรรมในวัดอย่างไร ก็เริ่มทยอยออกมา

เพราะว่าหลวงพี่เป็นในช่วงแรก คิดว่าไม่ได้ปิดข่าวหรอก แต่ว่ากำลังอยู่ในช่วงประชุมหารือ แล้วเราก็เป็นพระที่มีคนรู้จัก ก็จำเป็นที่ต้องใช้สติมากๆ ว่าเรามีความสัมพันธ์เกี่ยวเนื่องกันยังไง ก็เลยต้องลบโพสต์นั้นออก จะรู้เฉพาะคนที่เห็นเราโพสต์เป็นนัยยะ แต่ตอนหลังก็ไม่ได้ปิดกันแล้วนะ ตอนนี้มาตรการการเข้ามาวัดเองหรือการล็อคดาวน์กรุงเทพ การดูแลพระสงฆ์เองทางกระทรวงสาธารณะสุขก็เข้ามาดูแลหมด

95762056 2678196145743717 7104185956978130944 n

Q: แล้วตอนนั้นได้แจ้งพระรูปอื่นที่ใกล้ชิดเราไหมครับ

A: ห่วงหมู่คณะ เราต้องเจอเพื่อน พอเราติดเชื้อขึ้นมาจนถึงตอนนี้ก็ไม่รู้ว่าติดมาจากไหน ตอนนั้นรีบติดต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้ามาที่วัด พร้อมทั้งคนที่ใกล้ชิด มีการตรวจสอบ เช็คทุกอย่างไม่มีใครติด แล้วก็มีข่าวออกไปเสียๆหายๆ ว่าติดกันทั้งวัดอะไรแบบนี้ เพราะว่าข่าวจริงยังไม่ถูกปรากฏออกมา แต่ด้วยความสามัคคีของหมู่คณะเราแข็งแรง ที่เป็นกำลังใจให้คนป่วย ไม่ต้องกังวล รักษาตนเองให้หาย เป็นช่วงที่ทำให้เห็นความงามของสงฆ์ อย่างเช่นเราเคยออกไปบิณฑบาต ก็ต้องมานั่งคิดกัน บางอย่างที่เราทำงานอยู่ในห้อง เพื่อนเราก็ทำงานแทนเรา

95257685 2846700542044559 5086032054957637632 n

Q: ถามเผื่อคนที่ติดเหมือนหลวงพี่ ที่รู้สึกผิดแพร่เชื้อใส่คนอื่น โดยที่ไม่ได้ตั้งใจ คิดว่าตนเองเป็นต้นเหตุ จะแก้ไขยังไงกับความรู้สึกผิดนี้

A: จากประสบการณ์โดยตรง ตอนแรกก็มีการปรุงแต่งเหมือนกันว่าเป็นต้นเหตุ แต่ทุกอย่างมันมีเหตุและมันมีผล มันมีวิธีแก้ไขอย่างทางโลก คือ ต้องบอกข้อมูลที่ชัดเจนเพื่อให้คนอื่นรู้ เราห้ามเขาเกลียดเราไม่ได้ แต่ห้ามใจเราให้ไม่เกลียดเขาได้และรักเขาได้อย่างหัวใจที่แท้จริงด้วย สิ่งเหล่านั้นหลวงพี่ได้มาประจักษ์ว่า เราแบกความรู้สึกไว้คนเดียวหมดเลย เผลอๆ เขาอาจจะไม่คิด เราไปคิดแทนเขาแล้ว

กรมสุขภาพจิตต้องโทรศัพท์มาถามคำถามนี้เลย เพื่อถามผู้ป่วยทุกคน เพราะเขาอยากรู้ว่าเรามีสุขภาพจิตที่แข็งแรงไหม คิดว่าเป็นปมด้อยไหม เพราะมีเคสที่กลับไป โดนรุมประชาทัณฑ์ ไม่ให้เข้าหมู่บ้านอะไรอย่างนี้เป็นต้น เราห้ามคนอื่นคิดไม่ได้ แต่เราจัดการความคิดตัวเองได้ เราต้องทำใจให้แข็งแรง เราต้องยอมรับด้วยว่าเมื่อไหร่ที่เราอยู่ในโลกคุณหนีไม่พ้นนินทากับสรรเสริญ เราจะเห็นว่ามันไม่มีอะไรเป็นของเราดีแค่ไหนวันหนึ่งก็ถูกลืม เก่งแค่ไหนวันหนึ่งก็หายไปในอากาศ แก้ที่ตัวเอง

95615104 1100957590273549 9070804881421369344 n

แต่ก็จะมีสัญชาตญาณคนที่เราห่วงที่สุด มันมีบ่วงนะ วิญญาณทางอารมณ์ คือ หลวงพ่อเจ้าอาวาส เรารักท่านเหมือนพ่อ ถ้าถามว่าท่านคือกลุ่มเสี่ยงที่สุดไหม ท่านคือกลุ่มเสี่ยงที่สุด ท่านพูดว่า “หลวงพ่อไม่เป็นหรอก” เรานี่คะยั้นคะยอหลวงพ่อ ตรวจๆ ท่านก็ตรวจให้แต่หลวงพ่อก็ไม่เป็นจริงๆ นี่ทำให้เรารู้เลยว่า เราคิดแทนท่าน ท่านนิ่งมากและท่านพูดมาสงบๆว่า “หลวงพ่อไม่เป็นอะไรหรอก” เราก็เลยสะท้อนกลับมาว่า เรากำลังวุ่นวายแทนท่าน ท่านก็โทรมาคล้ายเตือนๆ ว่ามันเป็นเรื่องธรรมดานะห้ามไม่ได้

เจ้าอาวาสท่านเป็นต้นแบบ เป็นพ่อเป็นพระอุปัชฌาย์ ท่านมีความเข้าใจทุกอย่าง พอเราล้นหรือปรุงออกไปท่านก็หยุดเรา แค่คำเดียวเลยว่า “เราไม่เป็นไรหรอก” คนที่เป็นจริงๆ คือเธอ วันนั้นที่ประกาศว่าในวัดปทุมไม่มีคนติดเชื้อเลยสักคน เหมือนปลดออก เข้าใจคนที่คิดว่าตนเองเป็นต้นปัญหา ให้กำลังใจมันอาจจะยาก แต่ก็ต้องทำ ถ้าไม่อยากให้มันเกิดเป็นแผลใหญ่ มันมีแผลเป็นแน่นอนแต่อย่าให้มันลุกลาม

97407773 682777259209207 6987538076897640448 n

Q: หลวงพี่จัดการปัญหาเวลาเจอข่าวปลอม Fake news ยังไง

A: ข่าวบางข่าวเราต้องตั้งโต๊ะตอบโต้เพื่อแก้ข่าวทันที อย่างหลวงพี่มาอยู่วัดนี้ วัดปทุมเป็นดินแดนของสิ่งที่เจอผลกระทบทางด้านโลกธรรมสูง สิ่งหนึ่งที่ทำอะไรไม่ได้กับธรรมะเลยก็คือ จริงก็คือจริง โลกก็คือโลก ธรรมก็คือธรรม แยกออกจากกันอย่างชัดเจน บางทีท่านไม่ตอบ ท่านพูดได้ แต่ท่านนิ่ง นั้นคือสิ่งที่เราได้รับ ไม่โวยวาย ท่านเฝ้ามองมัน แต่ท่านไม่ลงไปเล่นด้วย ทองแท้ไม่ต้องกลัวไฟลน แล้วในวันหนึ่งดีแสนดีขนาดไหน วันหนึ่งก็ต้องโดนอยู่ดี Fake news ที่เข้ามาป่วนในอารมณ์สักพักหนึ่ง หลวงพี่ไม่ปฏิเสธว่ามีช่วงที่เข้าไปดู มีคนไหนมาถามก็บอกความจริง แต่ถ้าไม่ได้ถามก็ไม่ต่อความยาวสาวความยืด บทเรียนเหล่านี้ คณะแพทย์ คุณหมอ กระทรวงต่างๆ ก็บอกให้ หลวงพี่ช่วยทำหนังสือหน่อยได้ไหม กลายเป็นบทเรียนที่ต้องบอกกับผู้ป่วยคนอื่นๆ

94761150 240523417261558 2982293061184258048 n

Q: มีการกักบริเวณ

A: จริงแล้วคุณหมอก็บอกว่าใช้ชีวิตได้ตามปกติ แต่ก็ต้องใช่แมส เจลล้างมือ เหมือนทุกคนยังมี Social distancing แต่สิ่งหนึ่งที่กระทรวงเขาขอคือ ผู้ป่วยใหม่อย่าพึ่งออกกิจกรรม ควรจะอยู่เฉยๆก่อน 1 เดือน ให้ร่างกายฟื้นฟูด้วย เพราะแต่ก่อนอยู่ห้องไม่มีเชื้อ เราก็อยู่ในที่สะอาด แต่พอออกมา มันก็มีแดด มีลมก็ต้องพยายามปรับตัวด้วยภูมิคุ้มกันของเรา อย่างบางคนมีภาระทางครอบครัวเขาจะมีใบรับรองแพทย์มา ยืนยันว่าทำกิจกรรมได้

คุณหมอเขาน่ารักมาก ทำงานกันเป็นทีม คนนึงดูแลเรื่องปอด คนนึงดูแลเรื่องสมอง เรื่องตับ หมอตับก็จะเข้ามา พยาบาลที่มาดูแลเขาก็ไม่ได้กลับบ้านเพราะเขาอยู่กับผู้ป่วยที่มีเชื้อต้องห่างออกจากบ้าน ยังไม่รวมพวกที่เกี่ยวกับขยะ ทำความสะอาด ส่งข้าวส่งน้ำเป็นทีมใหญ่เลย แค่คนคนเดียว ใช้คนประมาณสักเกือบสิบได้ พอเสร็จแล้วต้องมาถามเกี่ยวกับสุขภาพจิตอีก

ประเทศไทยถ้าถามนะ ส่วนตัวนะสุดยอดมากเรื่องของการดูแลคนไข้ สิ่งที่สุดคือเราได้เห็นน้ำใจ พอเข้าไปโรงพยาบาลสงฆ์เหมือนแค่ย้ายวัด ทำวัตรเช้าทำวัตรเย็นก็มี ข้าวปลาเป็นไปตามพระวินัยทุกอย่าง

หมอยังพูดธรรมะกับหลวงพี่ หลวงพี่ต้องมีขันติธรรมนะครับ เขาไม่โดนตัวเราอยู่แล้ว เราจะอยู่ในที่ปราศจากผู้คน ประเคนของผ่านกระจก เขาจะพยายามสัมผัสผู้ป่วยน้อยที่สุด เราต้องทำเองทุกอย่างวัดอุณหภูมิ เช็ดเตียง ได้วิชาทางพยาบาลมาด้วย อยู่แบบนั้นเดือนกว่าๆ ก็เลยต้องหาทางออกด้วยการเดินจงกรม ถ้าไม่เดินคุณก็จับมือถือจะเอาเรื่องสถิติผู้ติดเชื้ออะไรเหล่านี้เข้ามา เราเลยต้อง shut down มันไปก่อน แต่ก็ยังมีงานภาระค้างอยู่ ก็ยังมีถามไถ่เรื่องงาน ก็หาที่อยู่ของใจ ใช้วิธีของพระนี่แหละ เดินจงกรม เดินเพื่อให้ปอดมันทำงาน จะเห็นชัดเลยว่า วันนี้ทำไมเหนื่อยจัง แต่ยังไม่ลงปอด แต่ก็ยังมีผลรู้สึกเหนื่อย คุณหมอบอกว่ามันฟื้นฟูต่อไปก็จะมีภูมิคุ้มกันละ

97970357 805340406664758 485979797265055744 n

Q: ความรู้สึกแรกที่เข้าไปรักษาตัวกับวันที่รักษาหายแล้วได้กลับวัด

A: แค่รู้ว่าเวลาคุณมีรู้ว่าจะต้องอยู่ยังไงให้ได้กับกายกับใจดวงนี้ ตั้งแต่วันแรกที่เข้าไปกับวันนี้ที่ออกมา มันก็ได้เห็นจริงๆ แต่เชื่อไปโดยตลอดกาลว่า เราห้ามอะไรมันไ่ม่ได้ เราต้องไม่ยอมแพ้ เป็นที่มาของการเปลี่ยนแปลงบุคลิกภาพ เปลี่ยนแปลงพฤติกรรม

Q: พฤติกรรมนิสัยใหม่ๆ ที่ดีขึ้นมันเกิดจากอะไร

A: มนุษย์ใช้สุภาษิตคำนี้ได้เลย ไม่เห็นโลงศพไม่หลั่งน้ำตา ความเพียรน้อย พอตอนหลังเหลือเวลาไม่มากละ แล้วบทเรียนที่มันสะกิด โควิดสอนอะไรมนุษย์เยอะเลยนะ เห็นกายกับใจจริงๆ จิตของเราต่างหากที่ต้องเลือกทางของเราเอง

Q: คนที่มีจิตปรุงแต่งจนเครียดทำให้กายป่วยหนักลงไปอีก การเตือนสติด้วยการสาธยายธรรม ทำให้ความเครียดน้อยลง ทำให้มีโอกาสหายทางกายมีมากขึ้น แล้วคิดว่าโรคมันแก้ด้วยทางจิตอย่างเดียวไม่ได้ ก่อนเขาตายยกระดับจิตเขาเพิ่มขึ้นหรือเปล่า

A: คนเราไม่อยากทุกข์หาง่ายๆ บะหมี่กึ่งสำเร็จรูปฉีกซองเทน้ำใส่กินเลยอิ่ม มันเลยเป็นโลกแห่ง ทิฐิ โลกแห่งบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปกันไป เจอกับตัวเองต้องมีความเพียรจริงๆ จิตใจต้องมั่นคง ที่คิดมากับทำจริงมันคนละโลก

Q: ช่วงสถานการณ์โควิด ท่านจะเอาองค์ความรู้ที่ได้ไปเผยแพร่ยังไงบ้าง

A: อย่างที่วันนี้เลือกที่จะออกมาพูด คิดว่ามันคงเป็นประโยชน์มาก จริงๆก็มีเข้ามาติดต่อ อันนี้ที่พูดได้จากจิตใจก็พูด พูดง่ายๆว่า เราเอาเทคโนโลยีสมัยใหม่มาช่วย มีอะไรก็จะเอามาบอก ได้โควิดเป็นครู จะได้เล่าให้คนที่ไม่ได้เป็นฟัง

94702511 661124101374731 4554229135647440896 n

ประวัติ

A: ความตั้งใจแรกตั้งใจจะบวชพรรษาเดียว ตอนแรกคิดจะลาสิกขา

Q: แล้วอะไรที่ทำให้ยังอยู่ต่อ?

A: ครูบาอาจารย์ท่านมีอุบาย เราบอกว่าจะไปเรียนต่อ แต่ท่านเห็นอะไรบางอย่างในตัวเรา ท่านบอกว่าถ้ายังอยู่จะช่วยพระพุทธศาสนาได้เยอะ ให้บวชอยู่ไปก่อน ท่านก็มอบหมายงานอะไรให้ อยู่ไปอยู่มาก็ยาวเลย 2 ปี โดยไม่รู้ตัว

Q: อยู่วัดที่ตั้งกลางเมือง ใกล้ห้างสรรพสินค้า ใกล้สถานที่ ทำให้นึกถึงชีวิตตอนเป็นฆราวาส ช่วงแรกต้องอดทนไหม? ในการใช้ชีวิตอยู่ในผ้าเหลือ (จีวร)

A: ยอมรับว่าตอนเป็นฆราวาสก็เป็นคนเมืองเต็มตัว การที่คนเมืองมีมุมสงบเล็กๆ มีสวนสาธารณะ มีวัดอยู่เล็กๆใจกลางเมืองอยู่ได้ เราวุ่นวายมาทั้งวัน พอได้มาอยู่วัดปทุม แปลกที่ทุกคนจะมองว่าอยู่ใจกลางเมือง แต่พอคุณเข้ามาจริงๆแล้วมันมีวิถี มีพระที่อยู่มานาน มันมีอะไรบางอย่างทำให้เรามองเห็นวิถีต่างๆตามไป ความอยากยังมีอยู่เพราะตามันเห็น หูมันได้ยิน จมูกยังได้กลิ่น แต่ด้วยความที่มีธรรมวินัย ก็ยังต้องออกไปทำงาน ออกไปบิณฑบาต เพื่อคงวัดนี้ในสภาพใจกลางเมืองให้ยังคงอยู่ นั้นแหละคือสิ่งที่ทำให้เราพึงสังวรว่าเราเป็นอะไร ครูบาอาจารย์ที่นี่เขางดงามกันขนาดไหน ทำไมอยู่ได้โดยไม่มีข่าวเสียหาย แล้วในขณะที่เราอยู่นั้น มันมีความคิดที่เข้ามาอยากสึก(ลาสิกขา)มีอยู่ตลอด แล้วความคิดนั้นก็ออกไป ทุกอย่างถูกขัดเกลาด้วยการเข้าวัดปฏิบัติ ปฏิปทา

Q: ตอนเช้าออกไปบิณฑบาตเห็นมีแต่ห้างสรรพสินค้า มีคนใส่บาตรด้วยหรอครับ

A: ญาติโยมที่นี่ศรัทธาเหนียวแน่น ชุมชนทางด้านประตูน้ำเองก็ดี วัดปทุมฯ แต่ก่อนเป็นวัดกลางทุ่งนามันเจริญ แต่ว่าสถาบันต่างๆ ห้างศูนย์การค้าใหญ่ๆ จุฬาลงกรณ์ เขาก็จะนิมนต์พระเราเหล่านี้ไปรับเมตตาเขา แม้กระทั่งชาวบ้าน คนทำงานออฟฟิศตอนเช้า คนแถวนี้ดูแลอุปัฏฐาก วัดปทุมก็เลยอยู่คู่กันมา


Q: ทุกวันนี้ยังมีความคิดอยากสึก (ลาสิกขา) อยู่ไหมครับ

A: ถ้าในวันนี้นะ ขอตอบจากหัวใจเลยนะไม่มีเลย แต่วันข้างหน้าไม่แน่ วันนี้คือไม่มีเลย ไม่ว่าดำรงอยู่สภาวะไหนแล้วบังอิญว่ามันมีเรื่องเกิดการปรับ Mindset ครั้งสำคัญว่าความสงบมันอยู่ที่ตรงไหน ถึงแม้จะออกไปแล้ว ถ้ารู้สึกว่ามันวุ่นวายต้องรับผัสสะพวกนั้นเต็มไปหมดอายตนะที่ถาโถมเข้ามากันวุ่นวาย แต่ไม่ได้รังเกลียดนะ ไม่ได้ให้ค่าว่าเขาเป็นตัววุ่นวาย ก่อนที่หลวงพี่จะกลับมาจากโรงพยาบาลสงฆ์หลวงพี่สงบมา 1 เดือน หลวงพี่จะกลับมาวัดเริ่มรู้สึกว่ากลับมาวุ่นวายอีกแล้วแน่ๆ เลยต้องกลับมาทำงาน สุดท้ายอยู่ที่ความคิดเรา ใจมันคิดเอง กลับมาพอบาลานซ์ได้ทุกอย่างก็ยังเหมือนเดิม